Parafia rzymskokatolicka pod wezwaniem Błogosławionej Karoliny w Tarnowie

Papieskie Dzieło Misyjne Dzieci

Papieskie Dzieło Misyjne DzieciOgnisko misyjne, które istnieje w naszej parafii, działa w ramach Papieskiego Dzieła Misyjnego Dzieci. Dzieło to obecne jest w wielu krajach świata i gromadzi miliony małych Przyjaciół Jezusa. Dzieci będące w tym dziele, podejmują się wykonywać cztery zadania Małego Misjonarza, którymi są: modlitwa, ofiara, służba i twórczość. Ubogacają przez to nie tylko siebie, swoich kolegów i koleżanki, ale pomagają również poznać Boga, swoim rówieśnikom na całym świecie.

Papieskie Dzieło Misyjne Dzieci, powstało w 1843 roku dzięki bp. Karolowi Forbin de Janson. Otrzymywał on listy od misjonarzy z dalekiego wschodu, w których opisywali oni trudną sytuację tamtejszych dzieci, które umierały z niedożywienia i z powodu chorób, bez chrztu. Biskup długo myślał, jak mógłby pomóc małym mieszkańcom Azji i misjonarzom. Stwierdził, że najlepiej dzieci rozumieją właśnie dzieci. Poprosił, więc o pomoc najmłodszych mieszkańców Paryża, którzy chętnie podjęli się modlitwy za swoich rówieśników. Dzieci składały też, drobne ofiary ze swoich oszczędności, w wysokości jednego cukierka. Tak dzieło, szybko dotarło do wielu krajów Europy między innymi do Polski w 1858 roku, a wnastępnych latach również do Ameryki, Afryki i Azji.

Jak działamy:

  • w każdy pierwszy piątek miesiąca o godz. 16.30 mamy swoją mszę św., którą ubogacamy śpiewem i aktywnym włączaniem się w liturgię,
  • każdego roku w okresie Bożego Narodzenia  jesteśmy kolędnikami misyjnymi i staramy się zanieść nowinę o narodzeniu Jezusa, naszym parafianom,
  • każdego roku w okresie Wielkiego Postu prowadzimy misyjną drogę krzyżową.

Spotkania mamy raz w miesiącu, w sobotę o godzinie 9.00. Opiekunem naszej grupy jest ks. Mateusz Nowak.

Słowniczek

  • ABSOLUCJA - (rozgrzeszenie) udzielane przez kapłana w sakramencie pokuty odpuszczenie grzechów.
  • ADORACJA - oddanie czci, uwielbienie, uniżenie się przed Bogiem, hołd oddawany Bogu.
  • AKOLITA - posługujący w liturgii (przygotowuje ołtarz i dary ofiarne oraz pomaga w Rozdawaniu Komunii św. i udzielaniu Komunii chorych).
  • AKULITKI - lichtarze z płonącymi świecami używane w czasie czytania Ewangelii oraz w procesjach niesione obok krzyża.
  • ALBA - długa, biała spodnia szata liturgiczna (kapłana i służby liturgicznej w czasie liturgii) ,symbolizująca łaskę chrztu św.
  • ALUMN - student Seminarium Duchownego (częściej używa się określenia kleryk).
  • AMBONA - miejsce do czytań biblijnych oraz wygłaszania homilii (kazań), dziś najczęściej pulpit zwany ambonką usytuowany w prezbiterium.
  • AMPUŁKI - są to naczynia liturgiczne w kształcie małych dzbanuszków w których podaje się wino i wodę do mszy św.
  • ANIOŁ PAŃSKI - modlitwa odmawiana rano, w południe i wieczorem dla uczczenia Wcielenia Bożego i macierzyństwa Najświętszej Maryi Panny.
  • ANTYFONA - refren rozpoczynający i kończący psalm w liturgii godzin, używany też podczas Mszy św. i w nieszporach.
  • APOKRYFY - księgi wczesnochrześcijańskie tematycznie związane z Pismem św. (często zawierają opisy z życia Pana Jezusa).
  • APOSTOLAT - urząd głoszenia Ewangelii i posługa sakramentalna (duchownego), w przypadku świeckich - czynne zaangażowanie w Kościele poprzez przykład życia i modlitwę.
  • APSYDA - półkolista wnęka w ścianie kościoła lub kaplicy, zwykle w niej miejsce na tabernakulum lub krzesła dla kapłana.
  • ARCHIDIECEZJA - jednostka terytorialna administracji kościelnej.
  • ARCYBISKUP - tytuł biskupa stojącego na czele archidiecezji (metropolii).
  • ASPERSJA - liturgiczne pokropienie wiernych wodą święconą jako przypomnienie chrztu, jego skutków i zobowiązań.
  • ASYSTA - diakon lub dwaj diakoni towarzyszący biskupowi bądź kapłanowi w uroczystej celebracji.
  • AUREOLA - koło otaczające głowy świętych (symbolizujące świętość).
  • BALDACHIM - ozdobny daszek lub ozdobna osłona z materiału nad godnymi czci miejscami i osobami, przede wszystkim jako osłona niesiona nad Najświętszym Sakramentem.
  • BAPTYSTERIUM - wolno stojąca kaplica chrzcielna lub element dawnych kościołów biskupich, w kościołach parafialnych przeważnie tylko chrzcielnica.
  • BAZYLIKA - w sensie architektonicznym - kościół wielonawowy (nawa główna wyższa od naw bocznych), basilica minor - tytuł nadawany znaczniejszym kościołom.
  • BEATYFIKACJA - uznanie za błogosławioną, osobę zmarłą w opinii świętości (poprzedzone procesem beatyfikacyjnym).
  • BIBLIA - Pismo Święte - zbiór ksiąg napisanych pod natchnieniem Ducha Świętego zawierających słowo skierowane do ludzi przez Boga.
  • BIERZMOWANIE - sakrament wtajemniczenia chrześcijańskiego, w którym człowiek otrzymuje w szczególny sposób Ducha Świętego.
  • BINACJA - dwukrotne odprawianie Mszy św. jednego dnia (prawa binacji udziela Biskup).
  • BIRET - nakrycie głowy duchownych katolickich.
  • BISKUP - zwierzchnik Kościoła lokalnego (diecezji), który przewodniczy wspólnocie wiernych mocą bezpośredniego apostolskiego pełnomocnictwa.
  • BŁOGOSŁAWIEŃSTWO - życzenie uzyskania specjalnej przychylności Bożej dla jednostki, wspólnoty lub rzeczy przez odpowiednie słowa i towarzyszące im gesty sakralne, modlitwa nad rzeczą lub osobą w celu uproszenia pomocy od Boga.
  • BREWIARZ - księga do odprawiania modlitwy uświęcenia dnia (liturgii godzin) przez duchownych i świeckich.
  • BURSA - sztywna torebka do zawieszenia na szyi, na naczynie z Komunią chorych.
  • CARITAS - czynne praktykowanie chrześcijańskiej miłości bliźniego lub organizacja dobroczynna działająca w Kościele.
  • CELEBRANS - osoba przewodnicząca zgromadzeniu liturgicznemu (najczęściej kapłan).
  • CEREMONIARZ - osoba przygotowująca i koordynująca różne posługi oraz dbająca o spokojny, harmonijny przebieg uroczystości.
  • CHORAŁ - oficjalny śpiew Kościoła (jednogłosowy), lub księga zawierająca śpiewy liturgiczne.
  • CHRZEST - pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, uwalnia od grzechu pierworodnego i wszystkich innych grzechów i włącza do Kościoła.
  • CHRZEŚCIJAŃSTWO - religia założona przez Jezusa Chrystusa. W ciągu wieków swej historii rozpadło się na: Katolicyzm, Prawosławie, Protestantyzm.
  • CIEMNICA - miejsce w kościele gdzie przechowuje się Najświętszy Sakrament w noc z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek.
  • CINGULUM - pasek służący do przepasywania alby, element stroju liturgicznego.
  • CREDO - wyznanie wiary (łac. credo - wierzę).
  • CUSTODIA (kustodia) - naczynie, w którym przechowuje się Najświętszą Hostię do wystawienia w monstrancji.
  • CYBORIUM - puszka (naczynie) do przechowywania Eucharystii pod postacią chleba.
  • DARY OFIARNE - rzeczy i akty wewnętrzne, które człowiek składa Bogu w czasie Mszy św. Przede wszystkim są to dary chleba i wina, które oznaczają wszelką ofiarę człowieka.
  • DZWONKI OŁTARZOWE - pojawiły się w liturgii w wieku XIII, zwracają uwagę wiernych na zmianę postawy liturgicznej, zwołują lud i wielbią dźwiękiem Boga.
  • HOMILIA - (kazanie) jest to słowo kapłana skierowane do wiernych na tle usłyszanych czytań biblijnych.
  • HYMN - uroczysta pieśń śpiewana na cześć Boga lub świętych.
  • KIELICH - jest to naczynie liturgiczne w którym w czasie mszy św. składa się wino do konsekracji.
  • KOMŻA - krótsza szata liturgiczna, zawsze koloru białego; od IX wieku strój ministranta.
  • KUSTODIA - jest to mała puszka, w niej przechowuje się Najświętszą Hostię przeznaczoną do monstrancji.
  • LEKCJONARZ - księga zawierająca czytania biblijne na poszczególne dni w roku.
  • MINISTRANT - członek ludu Bożego, który w czasie sprawowania liturgicznych obrzędów spełnia posługę pomocniczą w sposób określony przepisami Kościoła.
  • MONSTRANCJA - przedmiot liturgiczny w którym umieszcza się Hostię celem adoracji lub procesji.
  • ODPUST PARAFIALNY - uroczystość, w której parafia w sposób szczególny czci swego Patrona.
  • OŁTARZ - jest to stół na którym składa się Najświętszą Ofiarę i przy którym rozdziela się Ciało Pańskie.
  • ORACJA - uroczysta modlitwa odmawiana przez kapłana w imieniu wiernych.
  • ORNAT - wierzchnia ozdobna szata liturgiczna kapłana odprawiającego Mszę św.
  • PALKA - służy do nakrycia kielicha mszalnego; kwadratowy kawałek usztywnionego płótna.
  • PASCHAŁ - świeca symbolizująca Zmartwychwstałego Chrystusa.
  • PASTORAŁ - ozdobna laska używana przez biskupa jako symbol posługi pasterskiej otrzymanej od Chrystusa.
  • PATENA - naczynie liturgiczne, na którym składa się w czasie Mszy św. chleb do konsekracji.
  • PREZBITERIUM - część kościoła, w której znajduje się ołtarz główny.
  • PROCESJA - uroczysty pochód religijny połączony ze śpiewem.
  • RESPONSORIUM - powtarzane wersety psalmu stanowiące odpowiedź człowieka na Słowo Boże.
  • SANCTISSIMUM - łacińska nazwa Najświętszego Sakramentu.
  • SŁUŻBA LITURGICZNA - zespół ludzi, chłopców i dziewcząt, którzy w czasie sprawowania liturgicznych obrzędów spełniają posługę w sposób określony przepisami Kościoła.
  • STUŁA - część stroju liturgicznego - znak władzy kapłańskiej.
  • ŚWIĄTYNIA - miejsce gdzie Bóg jest szczególnie obecny i czczony.
  • TABERNAKULUM - miejsce w kościele, w którym przechowuje się Najświętszy Sakrament.
  • WELON NA KIELICH - tkanina (chusta), którą nakryty jest kielich do momentu przygotowania darów ofiarnych; ponownie kielich nakrywa się tym welonem po Komunii św.
  • WIERNOŚĆ SŁOWU - dobry ministrant to taki który w życiu codziennym dotrzymuje Panu Bogu i ludziom obiecanego słowa.
  • WODA ŚWIĘCONA - jest wodą pobłogosławioną przez kapłana, przeznaczoną do czynności liturgicznych.

 

KOLORY LITURGICZNE:

  • Biały - kolor radości:
    • Boże Narodzenie i okres Bożego Narodzenia;
    • Uroczystość Zmartwychwstania i okres Wielkanocny;
    • Święta ku czci Chrystusa;
    • Święta ku czci Świętych (którzy nie byli męczennikami).
  • Czerwony - kolor krwi, ognia, miłości, królewski:
    • Niedziela Palmowa;
    • Wielki Piątek;
    • Uroczystość Zesłania Ducha Świętego;
    • Święta ku czci Świętych Męczenników.
  • Fioletowy - kolor pokuty i żałoby:
    • okres Adwentu;
    • okres Wielkiego Postu;
    • podczas mszy św. pogrzebowych.
  • Zielony - kolor nadziei i życia:
    • w niedziele zwykłe;
    • dni powszednie okresu zwykłego w ciągu roku.
  • Różowy - kolor radości wśród pokuty:
    • III Niedziela Adwentu;
    • IV Niedziela Wielkiego Postu.

Postawy i gesty liturgiczne

Postawy liturgiczne

  • Postawa siedząca
    • jest postawą słuchania i skupienia
    • siedzimy w czasie czytań, psalm responsoryjnego, kazania, przygotowania darów, ogłoszeń parafialnych
    • nie garbimy się!
  • Postawa stojąca
    • jest postawą szacunku i gotowości
    • stoimy w czasie obrzędów wstępnych i obrzędów zakończenia z wyjątkiem ogłoszeń, w czasie śpiewu przed ewangelią i w czasie ewangelii, wyznania wiary i modlitwy powszechnej,  po przygotowaniu darów do przeistoczenia i od śpiewu „Ojcze nasz...” do „Baranku Boży...” włącznie
    • stoimy wyprostowani ze złożonymi rękami!
  • Postawa klęcząca
    • po postawa modlitwy, czci i największego uwielbienia
    • klęczymy zawsze przed Najświętszym Sakramentem, czyli w czasie przeistoczenia, przy otwartym tabernakulum, w czasie Komunii Świętej, przed Najświetszym Sakramentem w monstrancji i na słowa "Oto Baranek Boży..."
    • klęcząc zawsze mamy złożone ręce!
  • Leżenie krzyżem
    • tylko w Wielki Piątek

Gesty liturgiczne

  • Przyklęknięcie
    • oznaka uwielbienia i adoracji
    • przyklękamy zawsze na prawe kolano i nie robimy przy tym nic innego (np. znaku krzyża)
    • przyklękamy tylko przed Najświętszym Sakramentem
  • Ukłon
    • zastępuje przyklęknięcie
    • wykonujemy go przekazując znak pokoju
  • Gesty rąk
    • ręce złożone
    • znak krzyża
    • uderzenie w pierś
    • podanie ręki (na znak pokoju)

Gesty muszą być wykonywane, powoli, starannie na chwałę Bożą. Po tym, jak je wykonujesz, można poznać Twoją miłość do Chrystusa.

Szaty

Standardowy ubiór księdza diecezjalnego:

  • Czarna sutanna
  • Koloratka
  • Biret (czasami)

Ubiór księdza do mszy św:

  • Humerał – symbol skupienia
  • Alba – wyraża czystość serca
  • Pasek (inaczej cingulum) – oznacza wstrzemięźliwość
  • Stuła – symbol władzy kapłańskiej
  • Ornat – symbolizuje obowiązek kapłański

Ubiór ministranta:

  • Komża
  • Sutanna
  • Kołnierz

Inne stroje liturgiczne:

  • Kapa – używana w czasie nabożeństw zamiast ornatu
  • Dalmatyka – ma ją diakon  zamiast ornatu
  • Piuska – nakrycie głowy biskupa
  • Mitra – charakterystyczna  „czapka”  , którą nosi biskup w czasie kazania i błogosławieństwa
  • Paliusz – oznaka władzy papieża
  • Tiara – „korona”  papieża , różna od mitry

Podczas liturgii kapłan i ministranci ubierają tzw. szaty liturgiczne. Używa się ich dla pokazania pewnych różnic między kapłanem, służbą liturgiczną a wiernymi, a także dlatego, że każda z nich coś symbolizuje. Wśród szat liturgicznych możemy wyróżnić:

Ubiór kapłana do mszy św.

humeral

Humerał – symbol skupienia

alba

Alba – oznacza czystość serca

cingulum

Cingulum (pasek) – oznacza wstrzemięźliwość, służy do przewiązywania alby

stula

Stuła – symbol władzy kapłańskiej

ornat

Ornat – symbolizuje obowiązek kapłański,
jest to wierzchnia szata kapłana, w różnych kolorach

 

Ubiór ministranta:
alba ministrancka może to być alba ministrancka
komza często zastępuje ją komża
sutanna zarówno kapłan jak i ministranci starsi pod swój strój zakładają sutanny
sutanna ministrancka młodsi ministranci mają mniejsze sutanki w różnych kolorach i kołnierze

Szaty liturgiczne kapłana i ministrantów mają różne kolory. Każdy z tych kolorów coś wyraża i każdy jest używany tylko w pewnych okresach roku liturgicznego.
Tabela przedstawia wszystkie używane kolory oraz to, co wyrażają i kiedy są używane:

Lp. Kolor Symbolika Okres używania
1. Fioletowy Pokuta, żałoba, żal za grzechy Adwent, Wielki Post
2. Zielony Nadzieja i odradzające się życie Okres Zwykły
3. Czerwony Krew, ogień i miłość Święta i wspomnienia męczenników, Niedziela palmowa, Wlk. Piątek, Zesłanie Ducha św.
4. Biały Radość Okres Bożego Narodzenia, Wielkanocy, Święta ku czci świętych (nie męczenników)
5. Różowy Radość ze zbliżających się świąt III niedziela Adwentu, IV niedziela Wielkiego Postu

Stroje ministranckie są szyte tylko w trzech kolorach: czerwonym, zielonym i fioletowym. Zatem ubranka koloru zielonego, czerwonego i fioletowego ubieramy zgodnie z kolorem obowiązującym, a zamiast białego koloru ubieramy czerwone stroje.

Naczynia liturgiczne

Do mszy św. używa się następujących naczyń liturgicznych:
ampulki Ampułki  
KIELICH MSZALNY = KIELICH + PURYFIKATERZ + PATENA Z HOSTIĄ + PALKA + KORPORAŁ + WELON
kielich mszalny Kielich mszalny puryfikaterz Puryfikaterz
patena Patena z hostią
palka Palka
korporal Korporał
welon Welon
kociolek Kociołek z wodą święconą i kropidło
kadzidlo Kadzidło z łódką
puszka Puszka
monstrancja Monstrancja
kustodia Kustodia

diecezja tarnowska grayscalecentrum jp ii grayscalefundacja dnt grayscalecaritas grayscaleopoka grayscalerdn malopolska grayscalekai grayscalegosc niedzielny grayscaletygodnik niedziela grayscalebiblia tysiaclecia grayscalekatechizm kk grayscale